Pam mynd i'r afael â gwastraff?

Mae maint y sbwriel y byddwn yn ei waredu'n cynyddu gyda:

• Defnyddiau pecynnu a thechnoleg newydd yn cael eu datblygu
• Dulliau o fyw pobl yn newid, er enghraifft, y ddibyniaeth gynyddol ar fwydydd parod a chyfleus
• Pwysau a dylanwad cynyddol arnom i brynu mwy
• a'r boblogaeth yn cynyddu.

Rhagwelir y bydd y maint yma wedi dyblu ymhen 20 mlynedd - a ninnau'n mynd yn brin o dyllau yn y ddaear i'w gladdu.

Yn y flwyddyn 2000, casglwyd 25.1 miliwn tunnell fetrig o wastraff o gartrefi i'w gladdu.

Roedd tua dwy ran o dair ohono'n bydradwy ac yn addas i'w gompostio

Ond o'i roi yn y domen i bydru, mae nwy methan drewllyd yn cael ei greu.

Nwy ty gwydr ffrwydrol yw hwn sydd yn 20 gwaith mwy niweidiol na charbon deuocsid.

Ac nid hyn yn unig sy'n digwydd yn y domen.

Bydd cemegau hydawdd yn toddi mewn glaw a dwr arwyneb gan ffurfio llif gwenwynig. Bydd gwrthweithio'r difrod a achosir pan fydd yn gollwng i'r amgylchedd yn aml yn waith anodd a drud, a gall y sgîl-effeithiau bara am ddegawdau.

Rhaid cludo sbwriel wastad yn bellach wrth i ni fynd yn brin o safleoedd claddu. Ym Mhowys yn unig bydd lorïau sbwriel yn teithio 3 miliwn o filltiroedd yn flynyddol, gan ddefnyddio litr o danwydd y filltir.

Beth fydd yn digwydd i'ch sbwriel ar hyn o bryd?

Yn genedlaethol:

• Bydd 9% yn cael ei losgi
• Bydd 13% yn cael ei ailgylchu/gompostio
• Bydd 77% yn cael ei gladdu

Felly yn hytrach nag achosi problemau, beth am leihau maint y gwastraff a gleddir yn y lle cyntaf?

Tri cham i leihau gwastraff

1. Lleihau'r nwyddau a ddefnyddiwn - prynwch lai, a dewis nwyddau sydd â llai o ddefnyddiau pecynnu
2. Atgyweirio, trosglwyddo neu ailddefnyddio'r nwyddau hynny y byddwn yn eu prynu
3. Ailgylchu nwyddau na ellir eu hailddefnyddio

Dylid ond ei gladdu yn niffyg unrhyw ddewis arall.